| |

Goedkoop uit eten in Europa: in deze 10 landen loont zelf koken nauwelijks

Goedkoop uit eten in Europa kan vaker dan je denkt, want in een flink aantal vakantielanden scheelt het weinig of je nu boodschappen doet of gewoon aanschuift op een terras. Veel reizigers boeken een appartement met keuken omdat ze ervan uitgaan dat zelf koken altijd goedkoper is. Uit nieuw onderzoek van Landenprijzen blijkt dat die aanname niet overal opgaat. Wij zetten de belangrijkste uitkomsten voor je op een rij en vertellen wat je ermee kunt bij het plannen van je volgende reis.

Zo is het onderzoek uitgevoerd

Landenprijzen.nl vergeleek in 37 Europese landen het prijsniveau in de supermarkt met dat van de horeca. De basis zijn de officiële prijsindexen van Eurostat, waarbij het gemiddelde van de Europese Unie op 100 staat. Door de horeca-index te delen door de supermarktindex ontstaat een verhoudingsgetal, de zelf-kook-ratio.

Ligt die ratio onder de 1,00, dan is de horeca in dat land relatief goedkoop vergeleken met de supermarkt. Ligt de ratio boven de 1,00, dan is uit eten verhoudingsgewijs duur en levert zelf koken echt iets op. Hoe verder het getal van 1,00 af ligt, hoe groter het effect.

Eén kanttekening die wij belangrijk vinden: in de Eurostat-categorie voor horeca zitten naast restaurants en cafés ook hotelprijzen. De ratio is dus een goede graadmeter voor het prijsniveau, maar geen kassabon van een gemiddelde maaltijd. Zie het als een kompas dat laat zien in welke landen je met een gerust hart je keuken links kunt laten liggen.

In deze landen is uit eten relatief goedkoop

Bulgarije staat bovenaan met een ratio van 0,66. De horeca zit daar ruim onder het Europese gemiddelde, terwijl de supermarktprijzen verhoudingsgewijs hoog liggen. Sinds 1 januari 2026 betaal je in Bulgarije met de euro, wat het vergelijken van menukaarten een stuk makkelijker maakt. Langs de Zwarte Zeekust en in Sofia eet je in een lokale mehana vaak voor een prijs waarvoor je thuis nog geen lunch hebt.

Noord-Macedonië (0,69) en Albanië (0,70) volgen direct daarna. Vooral Albanië is de afgelopen jaren razend populair geworden onder Nederlandse reizigers, en terecht. Rond badplaatsen als Ksamil eet je verse vis en grillgerechten voor bedragen die in West-Europa ondenkbaar zijn. Turkije (0,74) en Servië (0,77) maken de top 5 compleet. In Turkije zie je vooral buiten de all-inclusive resorts hoe scherp lokale restaurants en lokanta’s geprijsd zijn.

Ook Roemenië, Montenegro en Tsjechië scoren laag. Voor een stedentrip naar Praag is dat goed nieuws: een uitgebreid diner in een traditioneel restaurant hoeft je budget niet op te blazen.

Ook Spanje en Portugal zijn verrassend voordelig

Het interessantste aan de ranglijst vinden wij dat ook populaire zonbestemmingen hoog eindigen. Spanje heeft een ratio van 0,84 en Portugal 0,86, net als Griekenland. De supermarkt ligt in deze landen ongeveer op het Europese gemiddelde, maar de horeca blijft relatief goedkoop door de grote concurrentie en de sterke eetcultuur.

In Spanje is het menu del día daar het beste voorbeeld van. Op werkdagen serveren veel restaurants rond lunchtijd een driegangenmenu met brood en een drankje voor een vaste prijs die vaak onder de vijftien euro blijft. In Portugal zoek je naar het prato do dia, het dagschotel dat lokale tascas voor een vriendelijke prijs op het bord zetten. Plan je hoofdmaaltijd dus gerust midden op de dag, dan hou je ’s avonds tijd over voor tapas of petiscos.

Voor een reis naar Lissabon betekent dit dat een hotelkamer zonder keuken prima kan. Hetzelfde geldt voor Málaga en de rest van de Costa del Sol. Zoek je toch een appartement, kies het dan om de ruimte en de ligging en niet omdat je denkt flink te besparen op eten.

Hier is zelf koken wel de slimme keuze

Aan de andere kant van de lijst staan de landen waar je echt het verschil merkt. IJsland is koploper met een ratio van 1,23, op de voet gevolgd door Denemarken (1,22) en Noorwegen (1,19). In deze landen drijven hoge loonkosten, accijnzen en btw de restaurantprijzen fors op, terwijl de supermarkt verhoudingsgewijs nog meevalt.

Opvallend is dat Nederland met 1,18 in deze top 5 staat, samen met Zwitserland. Uit eten is bij ons dus relatief duur, wat verklaart waarom een etentje in Zuid-Europa vaak als een koopje voelt. Ook in het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg, Finland en Ierland weegt de horeca zwaarder op je budget dan de supermarkt.

Ga je op roadtrip door IJsland of op stedentrip naar Kopenhagen, dan is een verblijf met keuken wel een verstandige keuze. Een ontbijt en een eenvoudige lunch zelf regelen scheelt al snel tientallen euro’s per dag, zodat je geld overhoudt voor dat ene restaurant waar je echt naartoe wilt.

De volledige ranglijst van 37 Europese landen

In de tabel hieronder zie je alle landen uit het onderzoek, van de laagste naar de hoogste ratio. Een lagere ratio betekent dat uit eten relatief goedkoop is ten opzichte van boodschappen doen.

LandSupermarkt-indexHoreca-indexRatio
Bulgarije80,053,00,66
Noord-Macedonië68,047,00,69
Albanië72,051,00,70
Turkije78,058,00,74
Servië85,066,00,77
Roemenië80,069,00,81
Montenegro82,068,00,82
Tsjechië83,069,50,83
Spanje101,085,00,84
Bosnië en Herzegovina79,067,00,84
Griekenland102,088,00,86
Portugal103,089,00,86
Hongarije83,072,00,87
Polen81,072,00,89
Kroatië100,091,00,91
Litouwen88,084,00,95
Cyprus106,0101,00,95
Malta111,0106,00,95
Slowakije83,081,00,97
Italië103,0101,00,98
Estland97,096,00,99
Oostenrijk114,0115,01,00
Slovenië101,0103,01,02
Duitsland104,0107,01,03
Letland94,098,01,04
Zweden114,0119,01,04
België110,0117,01,06
Frankrijk111,0119,01,07
Ierland118,0129,01,09
Finland111,0123,01,11
Luxemburg122,0137,01,12
Verenigd Koninkrijk104,0121,01,16
Nederland101,0119,91,18
Zwitserland142,0168,01,18
Noorwegen124,0148,01,19
Denemarken121,0148,01,22
IJsland131,0161,01,23

Bron: Landenprijzen.nl op basis van Eurostat-prijsindexen.

Onze tips om slim te eten op vakantie

De ratio zegt iets over verhoudingen, dus combineer hem altijd met het absolute prijsniveau. In Zwitserland is de verhouding gelijk aan die in Nederland, maar alles is er gewoon duur. In Italië liggen supermarkt en horeca juist dicht bij elkaar, waardoor je vrij kunt kiezen wat het beste bij je reis past.

Eet zoveel mogelijk waar de locals eten. Een paar straten van de boulevard of het centrale plein af zakken de prijzen vaak flink, terwijl de kwaliteit omhoog gaat. Let in Zuid-Europa op lunchmenu’s en dagschotels, en houd er rekening mee dat brood, olijven of couvert soms apart op de rekening komen.

Ga je naar een land onderaan de ranglijst, plan dan bewust. Kies een verblijf met een keukentje, doe de eerste dag boodschappen en spaar je budget voor een paar avonden waar je echt van wilt genieten. Zo combineer je slim reizen met de lekkerste momenten van je vakantie.

Veelgestelde vragen over goedkoop uit eten in Europa

In welk Europees land is uit eten het goedkoopst?

Gemeten naar de verhouding tussen horeca en supermarkt is Bulgarije het voordeligst, met een ratio van 0,66. Ook Noord-Macedonië, Albanië, Turkije en Servië scoren laag. In absolute prijzen behoren dezelfde landen tot de goedkoopste van Europa.

Is zelf koken op vakantie altijd goedkoper?

Nee. In landen als Bulgarije, Albanië, Spanje en Portugal is het verschil tussen boodschappen doen en uit eten klein. Reken je de tijd en de kosten van basisproducten als olie en kruiden mee, dan levert zelf koken daar weinig op.

In welke landen bespaar je het meest met zelf koken?

In IJsland, Denemarken, Noorwegen, Zwitserland en Nederland is de horeca verhoudingsgewijs het duurst. Een accommodatie met keuken is in deze landen een effectieve manier om je reisbudget te bewaken.

Is uit eten in Spanje goedkoop?

Relatief wel. Spanje heeft een ratio van 0,84, wat betekent dat de horeca voordelig is ten opzichte van de supermarkt. Vooral het menu del día rond lunchtijd biedt veel waar voor je geld.

Is Bulgarije duurder geworden door de euro?

Bulgarije is op 1 januari 2026 overgestapt op de euro. Het land blijft in het onderzoek het voordeligste land van Europa voor uit eten, al loont het om in toeristische badplaatsen menukaarten te vergelijken.

Goedkoop uit eten in Europa is dus geen kwestie van geluk, maar van de juiste bestemming kiezen. Twijfel je tussen een hotel en een appartement op een van de beste boekingssites, kijk dan eerst waar je bestemming op de ranglijst staat. Zo weet je meteen of die keuken het geld waard is, of dat je je avonden beter op een zonnig terras kunt doorbrengen.

Vergelijkbare berichten